Yapay bozukluklar

Yapay bozukluklar

 

ORTAK ÖZELLİKLERİ:

1-     Hastalar, kendilerine hasta rolünü yakıştırmak amacıyla, isteyerek –denetim altına alınamıyor bile olsa- bedensel ya da psikolojik belirtiler çıkartırlar.

2-     Tıbbi ya da psikiyatrik bozuklukların bulgularını amaçlı olarak çıkartırlar ve hastalık belirtilerini-hastalık öykülerini yanlış anlatırlar.

3-     Dışarıdan gelen bir uyarı olmadan hasta rolünü benimsemek ortada görünür tek nedendir.

4-     Hastaneye yatırılma, çoğu zaman başlıca amaç olur ve bir yaşam biçimi olarak ortaya çıkar.

5-     Söz konusu bozuklukların kompulsif bir niteliği vardır.

 

DSM-IV-TR’ye göre YAPAY BOZUKLUK TANI ÖLÇÜTLERİ

A-    Fizik ya da psikolojik belirti ya da bulguların amaçlı olarak ortaya çıkartılması ya da bu tür belirti ya da bulgular varmış gibi davranılması,

B-    Bu davranışın altında yatan motivasyon, hasta rolünü benimsemedir.

C-    Böyle davranmayı gerektiren dış etken yoktur.

 

YAPAY BOZUKLUK TİPLERİ

1-     Daha çok bedensel belirti ve bulguları olan tip (Münchausen Sendromu):

·        Bulantı, kusma, ağrı, katılmalar gibi bedensel belirtilerin amaçlı olarak çıkartılmasıdır.

·        Hastalar amaçlı olarak idrarlarına ya da dışkılarına kan katarlar, yapay yollarla vücut ısılarını yükseltirler, kan şekerlerini düşürmek için insülin alırlar.

·        Bir çok cerrahi girişime uğradıkları için skarlardan dolayı ızgara görünümünde karınları vardır.

 

2-     Daha çok Psikolojik belirti ve bulguları olan tip:

·        Varsanı, sanrı, depresyon, acayip davranışlar gibi belirtiler amaçlı olarak çıkartılır.

·        Belirtilerin bir açıklaması olarak, baş etmekte zorluk çektikleri büyük bir yaşam olayına ilişkin bir öykü uydurabilirler.

·        Psödolojiya fantastika, hastanın kendisinin de inandığı abartılı yalanlardan oluşur.

·        Özellikle Opiyatlar olmak üzere madde kötüye kullanımı sık görülür.

 

3-     Mikst tip:

 

4-     Başka türlü adlandırılamayan tip:

·        Tanı ölçütlerini karşılamayan durumlar içindir.

·        ÖRNEK: Bakım verenin yapay bozukluğudur: Kişi, bakımını üstlendiği kişi üzerinden hastalık belirti be bulgularını isteyerek çıkartması, hasta rolünü dolaylı olarak benimsemesidir.